Yeniden Değerleme Hesaplama
Makine, bina, demirbaş ve taşıtlarını VUK 298/Ç'ye göre ilan edilen oranla ya da TFRS'ye (TMS 16) göre gerçeğe uygun değerle yeniden değerle; değer artışını, muhasebe kaydını ve yeni amortismanı anında gör.
Yeniden değerleme nedir?
Yeniden değerleme, enflasyon nedeniyle defterde eski tutarlarla duran makine, bina, taşıt ve demirbaşların değerini güncel fiyatlara yaklaştırmaktır. Böylece hem bilanço gerçeğe yaklaşır hem de amortisman güncel değer üzerinden ayrılabildiği için gider artar.
Türkiye'de iki ayrı yeniden değerleme vardır: vergi kanununa göre (VUK mükerrer 298/Ç) ve finansal raporlama standartlarına göre (TFRS / UFRS, TMS 16). Araçtaki düğmeyle ikisi arasında geçiş yapabilirsin.
2026'da yeniden değerleme yapılabilir mi?
Evet. 7571 sayılı Kanunla VUK'a eklenen geçici 37. maddeye göre 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (geçici vergi dönemleri dahil) VUK'a göre enflasyon düzeltmesi yapılmaz; bu dönemler enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşmadığı dönem sayılır. Mükerrer 298/Ç'deki yeniden değerleme de tam olarak bu dönemler için vardır. Bu yüzden 2026'da amortismana tabi varlıklar 298/Ç'ye göre yeniden değerlenebilir. (Yalnız altın ve gümüş alım-satımı ve imaliyle uğraşanlar enflasyon düzeltmesine devam eder.)
VUK 298/Ç'ye göre yeniden değerleme nasıl hesaplanır?
Varlığın defterdeki maliyet bedeli ve birikmiş amortismanı, değerlemenin yapıldığı döneme ait yeniden değerleme oranıyla artırılır. Aradaki net fark değer artışıdır ve pasifte özel bir fon hesabında (uygulamada 522 MDV Yeniden Değerleme Artışları) tutulur.
Yeni birikmiş amortisman = Birikmiş amortisman × (1 + Oran)
Değer artışı (522) = Yeni net değer − Eski net değer
Örnek: Maliyeti 1.000.000 TL, birikmiş amortismanı 400.000 TL olan bir makine 2026 yıl sonunda %27,83 ile değerlenirse yeni maliyet 1.278.300 TL, yeni birikmiş amortisman 511.320 TL olur. Net değer 600.000 TL'den 766.980 TL'ye çıkar; 166.980 TL değer artışı 522 hesaba alınır. 2026 amortismanı artık 1.278.300 TL üzerinden ayrılır (%20 oranla 255.660 TL).
2026 yeniden değerleme oranları
Yıl sonunda o yıl için ilan edilen oran, geçici vergi dönemlerinde ise o dönem için ilan edilen oran kullanılır. 2026 için ilan edilen oranlar: 1. dönem %4,19, 2. dönem %11,51, 3. dönem %19,64, yıl sonu %27,83. 2025 yıl sonu oranı %25,49'dur. Oranlar Yİ-ÜFE'deki ortalama artıştan hesaplanır.
Hangi varlıklar yeniden değerlenemez?
Arsa ve arazi gibi amortismana tabi olmayan varlıklar, satmak için elde tutulan (emtia niteliğindeki) varlıklar ve değerlemenin yapıldığı yıl aktife giren varlıklar 298/Ç kapsamında değerlenemez. Bilanço esasına göre defter tutmayanlar, yabancı para ile defter tutanlar ve dar mükellefler de bu imkândan yararlanamaz. Yöntemin ayrıntıları 537 sıra no.lu VUK Genel Tebliği'ndedir.
TFRS (UFRS) TMS 16'ya göre yeniden değerleme
TFRS'ye göre raporlama yapan şirketler, maddi duran varlıklarında yeniden değerleme modelini seçebilir. Burada oran yoktur; varlık ekspertiz raporundaki gerçeğe uygun değere getirilir. Net defter değerinin üzerindeki kısım diğer kapsamlı gelirde (DKG) yeniden değerleme artış fonuna alınır, vergi değeri değişmediği için de üzerinden ertelenmiş vergi hesaplanır. Sonraki yıllarda amortisman yeni değer üzerinden, kalan faydalı ömre bölünerek ayrılır.
Ertelenmiş vergi = Değer artışı × Vergi oranı
Yeni yıllık amortisman = Gerçeğe uygun değer ÷ Kalan faydalı ömür
İlgili hesaplamalar
- Amortisman HesaplamaYeni değer üzerinden yıllık ve aylık amortisman planını çıkarmak için.
- Enflasyon Düzeltmesi HesaplamaVarlığın alış tarihinden bugüne Yİ-ÜFE'ye göre ne kadar değer kaybettiğini görmek için.
- Binek Araç KKEG HesaplamaYeniden değerlenen binek otomobilin gider yazılabilecek amortisman sınırını kontrol etmek için.
- Yüzde HesaplamaYeniden değerleme oranının net defter değerine etkisini yüzde olarak görmek için.
Sık sorulan sorular
2026 yeniden değerleme oranı nedir?
2026 yıl sonu için ilan edilen yeniden değerleme oranı %27,83'tür. Geçici vergi dönemleri için oranlar 1. dönem %4,19, 2. dönem %11,51, 3. dönem %19,64'tür. 2025 yıl sonu oranı %25,49'dur.
Yeniden değerleme zorunlu mu?
Hayır. VUK mükerrer 298/Ç'ye göre yeniden değerleme isteğe bağlıdır. Yapılırsa değer artışı vergilendirilmez ve amortisman yeni değer üzerinden ayrılır.
Yeniden değerleme artışı vergiye tabi mi?
298/Ç'ye göre oluşan değer artışı vergiye tabi değildir; pasifte özel bir fon hesabında tutulur. Varlık satılırsa fonun o varlığa ait kısmı satış kârına eklenir. Bu fon sermayeye eklenebilir, ancak başka bir şekilde kullanılırsa vergilendirilir.
Bu yıl aldığım makineyi yeniden değerleyebilir miyim?
Hayır. 298/Ç'ye göre yeniden değerleme, varlığın aktife girdiği yılı izleyen dönemlerden itibaren yapılabilir. Araç, aktife giriş yılı değerleme yılına eşit ya da büyükse uyarı verir.
2026'da enflasyon düzeltmesi yapılacak mı?
Hayır. VUK geçici 37. madde uyarınca 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (geçici vergi dönemleri dahil) VUK'a göre enflasyon düzeltmesi yapılmaz. Altın ve gümüş alım-satımı ve imaliyle uğraşanlar istisnadır. TFRS'ye göre raporlama yapanlar ise TMS 29'u ayrıca uygular.
TFRS ile VUK yeniden değerlemesi arasındaki fark nedir?
VUK'ta ilan edilen oran kullanılır ve sonuç vergi matrahını etkiler. TFRS'de (TMS 16) ekspertizle bulunan gerçeğe uygun değer kullanılır; sonuç yalnızca finansal tablolarda görünür ve vergi değeriyle arasındaki fark için ertelenmiş vergi hesaplanır.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, vergi ya da hukuk tavsiyesi değildir. Kur ve oranlar gecikmeli olabilir, sonuçlar hata içerebilir; resmî işlemlerde ilgili kurumun ya da mali müşavirinin hesabını esas al. Son güncelleme: 2026-11-19.