Amortisman Hesaplama
VUK ya da TFRS'ye göre; normal ve azalan bakiyeler yöntemiyle, binek otomobillerde kıst amortisman dahil yıl yıl tablonu anında gör.
- Aylık amortisman
- –
- Amortisman oranı
- –
- Amortismana tabi tutar
- –
- Toplam amortisman
- –
Muhasebe kaydı: 770/760/730 ilgili gider hesabı (B) / 257 Birikmiş Amortismanlar (A)
Amortisman tablosu
| Yıl | Amortisman | Birikmiş amortisman | Net defter değeri |
|---|
Amortisman nedir?
Amortisman, işletmede bir yıldan uzun süre kullanılan bilgisayar, araç, makine ve bina gibi varlıkların maliyetinin, kullanıldıkları yıllara bölünerek gider yazılmasıdır. Örneğin 100.000 TL'ye alınan ve 5 yıl kullanılacak bir varlığın maliyeti, alındığı yıl tek seferde değil, beş yıla yayılarak gidere dönüşür.
Normal (doğrusal) amortisman nasıl hesaplanır?
Normal yöntemde her yıl aynı tutar ayrılır. Amortisman oranı, faydalı ömrün tersidir.
Yıllık amortisman = Maliyet bedeli × Amortisman oranı
Örnek: 100.000 TL'lik bir varlık, 5 yıl faydalı ömür → oran %20, her yıl 20.000 TL amortisman.
Azalan bakiyeler yöntemi nasıl hesaplanır?
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal oranın iki katıdır ancak %50'yi geçemez. Oran her yıl, varlığın kalan (henüz amortismana tabi tutulmamış) değerine uygulanır. Bu yüzden ilk yıllarda daha fazla, sonraki yıllarda daha az amortisman ayrılır. Son yılda kalan tutarın tamamı gider yazılır.
Yıllık amortisman = Kalan net değer × Oran
Örnek: 100.000 TL, 5 yıl → oran %40. 1. yıl 40.000 TL, 2. yıl 24.000 TL, 3. yıl 14.400 TL, 4. yıl 8.640 TL, 5. yıl kalan 12.960 TL.
Kıst amortisman nedir?
VUK'a göre amortisman, varlık hangi ayda alınırsa alınsın aktife girdiği yıl için tam yıl olarak ayrılır. Binek otomobiller bunun istisnasıdır: aktife girdikleri yıl yalnızca kalan aylar kadar (kıst) amortisman ayrılır. Ay kesirleri tam ay sayılır; örneğin Eylül'de alınan bir otomobil için Eylül–Aralık arası 4 ay hesaba katılır. İlk yıl ayrılamayan tutar, itfa süresinin son yılında gider yazılır.
Son yıl = Son yılın amortismanı + İlk yıl ayrılamayan tutar
Örnek: 100.000 TL'lik binek otomobil, 5 yıl, normal yöntem, Eylül'de aktife girdi → 1. yıl 20.000 × 4/12 = 6.666,67 TL; 2.–4. yıllar 20.000 TL; 5. yıl 20.000 + 13.333,33 = 33.333,33 TL.
VUK ile TFRS arasındaki fark
Vergi hesabında (VUK) hurda değer dikkate alınmaz, varlığın tüm maliyeti amortismana tabidir. TFRS'ye göre finansal raporlama yapılıyorsa varlığın ömrü sonunda satılabileceği hurda değer maliyetten düşülür ve amortisman, varlığın kullanıma hazır olduğu aydan itibaren ay bazında ayrılır. Araçta "TFRS" seçildiğinde hurda değer alanı açılır ve plan aylara göre takvim yıllarına dağıtılır.
Aylık amortisman nasıl hesaplanır?
Aylık amortisman, o yıl ayrılacak yıllık amortismanın yılın aylarına eşit dağıtılmasıyla bulunur. Geçici vergi dönemlerinde ya da aylık bilanço hazırlarken bu tutar kullanılır. Araçta tablonun üstündeki Aylık düğmesine basarak ay ay planı görebilir, Excel indir ile yıllık ve aylık planı ayrı sayfalarda indirebilirsin.
Amortisman muhasebe kaydı
Yıl sonunda ayrılan amortisman, varlığın kullanıldığı yere göre bir gider hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar hesabına alacak yazılır. Yönetim binası ve büro demirbaşları için genellikle 770 Genel Yönetim Giderleri, satış birimleri için 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri, üretimde kullanılan makineler için 730 Genel Üretim Giderleri kullanılır.
Örnek hesaplar
Aşağıdaki tablolar yukarıdaki hesaplayıcıyla aynı yöntemle hazırlandı. Kendi tutarın için hesaplayıcıyı kullan.
Faydalı ömre göre amortisman oranı (100.000 TL maliyet, VUK)
| Faydalı ömür | Normal oran | Normal 1. yıl (₺) | Azalan bakiyeler oranı | Azalan 1. yıl (₺) |
|---|---|---|---|---|
| 2 yıl | %50,00 | 50.000,00 | %50,00 | 50.000,00 |
| 3 yıl | %33,33 | 33.333,33 | %50,00 | 50.000,00 |
| 4 yıl | %25,00 | 25.000,00 | %50,00 | 50.000,00 |
| 5 yıl | %20,00 | 20.000,00 | %40,00 | 40.000,00 |
| 8 yıl | %12,50 | 12.500,00 | %25,00 | 25.000,00 |
| 10 yıl | %10,00 | 10.000,00 | %20,00 | 20.000,00 |
| 15 yıl | %6,67 | 6.666,67 | %13,33 | 13.333,33 |
| 20 yıl | %5,00 | 5.000,00 | %10,00 | 10.000,00 |
| 25 yıl | %4,00 | 4.000,00 | %8,00 | 8.000,00 |
| 50 yıl | %2,00 | 2.000,00 | %4,00 | 4.000,00 |
Azalan bakiyeler oranı normal oranın iki katıdır ve %50'yi geçemez.
İlgili hesaplamalar
- Yeniden Değerleme HesaplamaVarlığı 2026 oranıyla (VUK 298/Ç) yeniden değerleyip amortismanı yeni değerden ayırmak için.
- Binek Araç KKEG HesaplamaBinek otomobilin amortismanında kanunen kabul edilmeyen gideri bulmak için.
- Kiralık Araç KKEG HesaplamaAracı satın almak yerine kiralarsan gider kısıtlamasını görmek için.
- KDV HesaplamaDemirbaş faturasındaki KDV'yi ayırıp amortismana esas bedeli bulmak için.
- Excel Bütçe ve Nakit Akışı ŞablonuYatırım harcamasını aylık nakit akışı planına koymak için.
Sık sorulan sorular
Faydalı ömrü nereden öğrenirim?
Türkiye'de amortismana tabi varlıkların faydalı ömürleri ve oranları Maliye Bakanlığı'nın yayımladığı amortisman listesinde yer alır (333, 339, 365 ve 389 sıra no.lu VUK Genel Tebliğleri). Varlığının listede hangi gruba girdiğine bakarak süreyi bulabilirsin.
Normal mi azalan bakiyeler mi seçmeliyim?
Azalan bakiyeler yöntemi ilk yıllarda daha fazla gider yazdırdığı için vergi ödemesini öne almaz, erteler. Ancak yöntemi seçtikten sonra değiştirme kuralları vardır; seçimi mali müşavirinle birlikte yapman en doğrusudur.
Kıst amortisman hangi varlıklarda uygulanır?
VUK'a göre kıst amortisman binek otomobillerde uygulanır (faaliyeti binek otomobil kiralama veya işletme olanlar hariç). Aktife girilen yıl kalan ay sayısı kadar amortisman ayrılır, ayrılamayan kısım itfa süresinin son yılında gider yazılır. Araçta "Binek otomobil, kıst amortisman uygula" kutusunu işaretlemen yeterli.
Hurda değer nedir?
Hurda değer, varlığın faydalı ömrü sonunda satılabileceği tahmini tutardır. VUK'a göre vergi hesabında dikkate alınmaz; TFRS'ye göre raporlama yapıyorsan maliyetten düşülür. Bu yüzden alan yalnızca TFRS seçildiğinde görünür.
Binek otomobillerde amortisman gider kısıtlaması var mı?
Evet. Binek otomobillerde amortismanın gider yazılabilecek kısmı, her yıl ilan edilen tutar sınırına bağlıdır. Bu araç toplam amortismanı hesaplar; gider kısıtlamasını ayrıca dikkate almalısın.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, vergi ya da hukuk tavsiyesi değildir. Kur ve oranlar gecikmeli olabilir, sonuçlar hata içerebilir; resmî işlemlerde ilgili kurumun ya da mali müşavirinin hesabını esas al. Son güncelleme: 2026-11-19.