Enflasyon Düzeltmesi Hesaplama
Makine, bina, taşıt, sermaye ya da herhangi bir hesabın kalemlerini kayda alındıkları ay ve tutarlarıyla gir; Yİ-ÜFE katsayısını, düzeltilmiş tutarı ve 698 enflasyon düzeltme farkını satır satır gör.
Enflasyon düzeltmesi nedir?
Enflasyon düzeltmesi, bilançodaki parasal olmayan kalemlerin (duran varlıklar, birikmiş amortismanlar, stoklar, sermaye ve diğer özkaynak kalemleri gibi) kayda alındıkları tarihten bilanço gününe kadar oluşan fiyat artışı kadar güncellenmesidir. Kasa, banka, alacak ve borç gibi parasal kalemler düzeltilmez; zaten güncel tutarlarıyla dururlar.
Enflasyon düzeltme katsayısı nasıl hesaplanır?
VUK'a göre düzeltmede Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) kullanılır. Her kalem için katsayı, düzeltmenin yapıldığı ayın endeksinin, kalemin kayda alındığı ayın endeksine bölünmesiyle bulunur. Düzeltilmiş tutar ile tarihî tutar arasındaki fark 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı'na yazılır.
Düzeltilmiş tutar = Tarihî tutar × Katsayı
Düzeltme farkı = Düzeltilmiş tutar − Tarihî tutar
Örnek: Mart 2021'de 500.000 TL'ye alınan bir makine Ekim 2026'ya göre düzeltilirse katsayı 5.998,51 ÷ 614,93 = 9,754785 olur. Düzeltilmiş tutar 4.877.392,50 TL, düzeltme farkı 4.377.392,50 TL'dir. Makinenin 200.000 TL'lik birikmiş amortismanı da aynı katsayıyla 1.950.957,00 TL'ye çıkar.
Birikmiş amortisman nasıl düzeltilir?
Birikmiş amortisman, ait olduğu varlığın kayda alındığı tarihe göre, yani varlıkla aynı katsayıyla düzeltilir. Varlık farkı 698'in alacağına, amortisman farkı 698'in borcuna yazılır; net etki ikisinin farkıdır. Araç, birikmiş amortisman sütununu doldurduğun satırlar için bunu otomatik yapar.
2025, 2026 ve 2027'de enflasyon düzeltmesi yapılacak mı?
VUK'a göre hayır. 7571 sayılı Kanunla VUK'a eklenen geçici 37. madde uyarınca 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (geçici vergi dönemleri dahil) enflasyon düzeltmesi yapılmaz; yalnız altın ve gümüş alım-satımı ve imaliyle uğraşanlar düzeltmeye devam eder. Enflasyon düzeltmesi en son 31.12.2023 ve 2024 hesap dönemi sonunda uygulandı. Bu dönemlerde duran varlıklarını güncellemek isteyen şirketler VUK 298/Ç yeniden değerlemesini kullanabilir.
Bu araç; geçmiş dönem (31.12.2023 ve 31.12.2024) hesaplarını kontrol etmek, varlıkların bugünkü değerini görmek ve yönetim raporları hazırlamak için de kullanılabilir. Düzeltme tarihini 2023 ya da 2024 Aralık seçmen yeterli.
TFRS'de (TMS 29) aynı hesap mı yapılır?
Yöntem benzerdir ama TMS 29'da (yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama) genel fiyat endeksi olarak TÜFE kullanılır. Bu araç VUK'taki gibi Yİ-ÜFE kullanır; TFRS raporlaması için sonuçları doğrudan kullanma.
İlgili hesaplamalar
- Yeniden Değerleme Hesaplama2025–2027'de enflasyon düzeltmesi yerine yapılabilen VUK 298/Ç yeniden değerlemesi için.
- Stok Enflasyon Düzeltmesi HesaplamaDönem sonu stoklarını alış aylarına göre ayrıca düzeltmek için.
- Amortisman HesaplamaDüzeltilmiş tutar üzerinden amortisman planı çıkarmak için.
- Excel Stok Takip ŞablonuStok giriş-çıkışlarını ay ay tutup düzeltmeye hazır hale getirmek için.
Sık sorulan sorular
Enflasyon düzeltmesinde hangi endeks kullanılır?
VUK'a göre yapılan enflasyon düzeltmesinde TÜİK'in açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE, 2003=100) kullanılır. Araç, Ocak 1994'ten açıklanan son aya kadar aylık endeks değerlerini içerir.
Düzeltme katsayısı nasıl bulunur?
Düzeltme yapılan ayın Yİ-ÜFE değeri, kalemin kayda alındığı ayın Yİ-ÜFE değerine bölünür. Örneğin Aralık 2023 endeksi 2.915,02, Mart 2021 endeksi 614,93 olduğundan Mart 2021'de alınan bir varlığın 31.12.2023 katsayısı 4,740409'dur.
2026'da enflasyon düzeltmesi yapılacak mı?
Hayır. VUK geçici 37. madde ile 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (geçici vergi dönemleri dahil) VUK'a göre enflasyon düzeltmesi yapılmaz. Altın ve gümüş alım-satımı ve imaliyle uğraşanlar istisnadır.
Enflasyon düzeltme farkı hangi hesaba yazılır?
Düzeltme farkları dönem içinde 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı'nda toplanır. Hesabın dönem sonu bakiyesi ve kapanışı ile özkaynak kalemlerinin düzeltme farkları için mali müşavirinle birlikte 555 sıra no.lu VUK Genel Tebliği'ne bak.
Arsa ve sermaye de düzeltilir mi?
Evet. Arsa amortismana tabi olmasa da parasal olmayan bir kalemdir ve düzeltilir. Sermaye de ödendiği tarihlere göre düzeltilir. Bu kalemlerde birikmiş amortisman sütununu boş bırakman yeterli.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, vergi ya da hukuk tavsiyesi değildir. Kur ve oranlar gecikmeli olabilir, sonuçlar hata içerebilir; resmî işlemlerde ilgili kurumun ya da mali müşavirinin hesabını esas al. Son güncelleme: 2026-11-19.